Hamanah - rytmy dunumba

Afryka, Kuba, Brazylia, Jamajka, trzy kolory, reggae, plemiona, kultura rasta, wierzenia... itd.

Moderator: Moderatorzy

klee
*****----
Posty: 439
Rejestracja: pn sty 05, 2004 6:13 pm

Hamanah - rytmy dunumba

Postautor: klee » wt sty 03, 2006 6:20 pm

Rytmy dunumba są moimi ulubionymi rytmami – to od nich zacząłem słuchać muzyki afrykańskiej. Są trudne (dla mnie) ale i piękne jednocześnie. Poniżej zamieszczam moje tłumaczenie (wiem, że słabe) książeczki do płyty „Hamanah” Mamady'ego Keita, która cała poświęcona jest tym rytmom. Obok Mamady'ego można na niej usłyszeć Famoudou Konate – mistrza rytmów dunumba. Mam nadzieję, że ten tekst kogoś zainteresuje i przekona do tych rytmów. Sam jestem na etapie próby ich rozróżnienia ;) i zagrania choćby najprostszego (może w dziale Nauka gry i rytmy opiszę problemy, które mam z tymi rytmami, niektórzy z was je grają - chłopaki z Kadanu na przykład – więc może ktoś podzieli się swoimi doświadczeniami).



Polecam wszystkim posiadaczom dunów :))

---------------------------------------------------------------------------

Dunumba z Hamanah

Słowo dunumba (lub doundumba) opisuje rodzaj tańca popularnego w Gwinei w regionach Kankan, Siguiri oraz Kourousa i wywodzi się z kantonu Hamanah w Kourousa. Taniec ten nazywany jest także „tańcem silnych mężczyzn”. Nazwy różnych rytmów, których jest ponad dwadzieścia, wzięły się z miejsca ich pochodzenia: od imion ludzi, których przedstawiają lub którym są dedykowane, od charakterystyki i struktury tańca, kolejności i sposobu pojawiania się w nim tancerzy.



„Taniec silnych mężczyzn” tańczony przez Malinke w Hamanah, ma bardziej charakter społecznego rytuału niż służy do zabawy, ale ten drugi aspekt też nie jest ignorowany. Tańczy się go w bara – placu przeznaczonym do tańca, który znajduje się w każdej wiosce, po środku którego rośnie krzew. Wokół krzewu mężczyźni i chłopcy tworzą koła, każde z nich odpowiada danej grupie społecznej lub wiekowej (kare). Barati – mistrzowie bara – formują grupy i są odpowiedzialni za odpowiedni przebieg święta. To oni rozpoczynają taniec i bez ich zgody nikt nie może się pojawić w bara. Chociaż taniec dunumba przeznaczony jest dla mężczyzn, jak wskazuje jego nazwa, to kobiety mogą brać w nim udział, tańcząc po jednej ze stron bara lub w jego centrum: ożywiając w ten sposób atmosferę.



Hierarchia grup kare lub poszczególnych tancerzy objawia się w ekspresji tańca. Często też osobiste problemy regulowane są w określony sposób: uderzaniami w rytm bębnów manin fosson – biczem uplecionym ze skóry hipopotama. Baratingi, najstarszy z młodzieży w wiosce, demonstruje odwagę, prowokując baradogono (młodszych kolegów).

Kręgi mężczyzn i chłopców ułożone są koncentrycznie wokół krzewu rosnącego w środku bara. Przywódca kręgu trzyma udekorowaną siekierę zwaną djende i manin fosson. Gdy jeden z młodszych chłopców chce przystąpić do kręgu starszych, odłącza od swojej grupy i tańczy sam z tyłu. Spotyka tam przywódcę starszej grupy, który go pyta: „Droga!”, na co odpowiada : „ Jest zaznaczona na plecach!”. Następuje po tym wzajemna chłosta i o ile odwaga chłopca zyska uznanie w oczach starszych, jest on przyjmowany do grupy, bądź w przeciwnym razie odrzucany.



Niektórzy uzdrowiciele przypisują tańcom dunumba terapeutyczne właściwości z powodu powstawania w ich trakcie transu i stanów hipnotycznych.



Przy okazji święta dunumba zapada także wiele ważnych decyzji dla społeczności wioski – jest to moment, w którym prawie wszyscy mieszkańcy zbierają się w jednym miejscu.



Muzyka

Muzyka bębnów akompaniująca wszystkim tym tańcom jest polirytmiczna. Przez słowo rytm powinniśmy rozumieć cały mniej lub bardziej złożony cykl, który jest rezultatem nałożenia się na siebie mniejszych fragmentów rytmicznych, granych na poszczególnych bębnach. Każdy z nich gra własną składową. W rezultacie używania różnych rodzajów uderzeń i grania na różnych instrumentach otrzymujemy puls i melodię wyznaczającą podstawę rytmu. Ta podstawa stanowi stały podkład, który pozwala soliście budować i rozwijać swoją improwizację. - to właśnie na podstawie całkowitej liczby pulsacji w cyklu rozwijane jest solo, nawet jeśli akompaniujące instrumenty, takie jak kenkeni czy djembe powtarzają w swoim cyklu tylko dwa dźwięki.



Symbioza pomiędzy tańcem i muzyką jest doskonała, zmiany które się pojawiają, muzyczne i choreograficzne, są odpowiedzią na subtelne kody, często trudne do wychwycenia dla postronnych widzów.



Instrumenty

Dunumba jest także nazwą największego z bębnów, który jest odpowiedzialny za podtrzymanie entuzjazmu tancerzy i muzyków. Dununy są cylindrycznymi bębnami obciągniętymi skórą na obydwu końcach. Na korpusie dununa zamontowany jest metalowy dzwonek. Grający na dununie uderza w membranę pałką trzymaną w jednej ręce i jednocześnie stuka w dzwonek prętem lub pierścieniem trzymanym w drugiej ręce. W regionie Hamanah używa sie głownie trzech dununów, w kolejności od największego, do najmniejszego: dunumba, sangban i kenkeni.

Djembe powstało początkowo dla kasty kowali Malinke, ale używa się ich obecnie w wielu regionach Zachodniej Afryki i nie tylko wśród ludów Mande. Jest to bęben, którego kształt wziął się z moździerza do ubijania ziaren. Korpus ma otwarty z obydwu stron, po jednej z nich naciągnięta jest kozia lub antylopia skóra, uderzana przez grającego dłońmi. Różnorodność dźwięków uzyskiwanych z tego bębna poprzez różne sposoby uderzania, pozwala mu być zarówno instrumentem akompaniującym jak i solowym.



Idealnym składem, w którym można grać rytmy dunumba, są 3 dununy, 2 djembe grające akompaniament i jeden (lub więcej) bęben solowy djembe.







Zapis tradycyjnych rytmów Malinke stwarza trudności, ponieważ afrykańscy bębniarze nie używają zachodniej notacji. Do zapisu rytmów dunumba najlepiej pasuje metrum 12/8. Składowe djembe |s-ts--|s-ts--| oraz |s—stt|s—stt| powtarzają się w tych rytmach. Charakterystyczna również jest partia kenkeni: |-o—oo|-o—oo| i towarzyszący jej dzwonek |-xx-xx|-xx-xx|. Zapis niektórych rytmów dunumba można znaleźć na stronie: http://home.wanadoo.nl/paul.nas/





Na płycie Hamanah grają:



Mamady Keita – djembe solo

Famoudou Konate – djembe solo (specjalista od rytmów dunumba)

Daouda Kourouma – dunumba

Sekou Konate - sangan

Karamo Dama – kenkeni

Mamady Kourouma – djembe akompaniujace

Mamady Conde - djembe akompaniujące



Lista i opis rytmów z płyty:



1. Dunun gbe

To najstarszy rytm dunumba; Famoudou twierdzi, "że jest to matka wszystkich rytmów z rodziny dunumba". Solo: Mamady, Famoudou gra na sangbanie.



2. Konowulen I

Rytm jest dedykowany silnemu i bardzo bogatemu człowiekowi, któremu griot śpiewając "Dziękujemy twojej matce, że jesteś, kim jesteś" zapowiedział, że jego imię przejdzie do historii i dzięki djembefola (i graniu tego rytmu) rzeczywiście tak się stało. Kolejność solo: Mamady/Famoudou/Mamady



3. Takosaba

Nazwa rytmu wywodzi się od układu kroków tancerzy, powtarzanych czterokrotnie na początku tańca. Solo: Mamady/Famoudou/Mamady



4. Donaba.

Donaba - wielki tancerz/tancerka, przezwisko Marii Magbwe, słynnej z pomysłowości i biegłości tancerki pochodzącej z wioski Famoudou. Pieśń dedykowana jej mówi: "Marianna, wyjdź z nowym tańcem dla nas!". Solo Mamady/Famoudou/Mamady



5. Kuraba don

Kuraba - uświęcony krzew, uważany za boga, przed którym ludzie składają śluby, prośby dotyczące rodziny, pieniędzy, interesów, łowów... Składane są ofiary. “Jak tylko znajdziesz się w jego pobliżu, twoje ciało zaczyna coś czuć...” - mówi Famoudou. Rytm ten towarzyszy procesji do krzewu. Solo: Mamady/Famoudou/Mamady/Famoudou, po których nastepuje dialog złozony z krótkich fraz.



6. Gbunkundo

Taniec wyrażający walkę z uderzeniami w głowę symulującymi bójkę tancerzy. Tancerze uderzając się sprawdzają się w różnych grupach wiekowych i często regulują w ten sposób osobiste problemy. Przed uzyskaniem niepodległości, zdarzały się fatalne wypadki w trakcie tego tańca. Solo Mamady/Famoudou/Mamady



7. Bolo konondo

Dosłownie: dziewięć palców. Nazwa odwołuje się do struktury i ruchów w tańcu. Solo Mmady/Famoudou/Mamady



8. Gberedu

Nazwa kantonu w Hamanah. Solo Mamady



9. Taama

Nazwa znaczy: „chodzić jak ludzie z Hamanah” i rytm przedstawia to własnie. Solo Mamady/Famoudou/Mamady



10. Konowulen II

Drugi z rytmów dedykowany potężnemu człowiekowi, o którym wspomniano wcześniej w drugim tytule. Solo Mamady/Famoudou/Mamady/Famoudou



11. Takonani

Nazwa nawiązuje do układu w tańcu. Dosłownie znaczy: „weź 4 razy” (?) Solo Mamady/Famoudou



12. Demosoni kelen

Tłumaczy się to „młoda dziewczyna”. Grający czynią dziewczętom żartobliwe aluzje o zdecydowanie seksualnym charakterze. Dziewczęta odpłacają im się na swój sposób: często poddają w wątpliwość jakość pałek bębniarzy i ich możliwości ;) Solo Mamady/Famoudou/Mamady/Famoudou/Mamady





(Tekst Claude Flagel na podstawie informacji od Mamady, Famoudou i Sekou Saramady Kourouma)



----------------------------------------------------------------------

zdaje się, że tutaj dywan podał link do filmów, gdzie mozna obejrzeć święto dunumba: http://www.forum.djembe.pl/ftopic103-0-0-asc-.php (a jeśli nie tu, to na pewno, w którymś z jego postów zainteresowani znajdą odpowiedni link)
Ostatnio zmieniony wt sty 03, 2006 11:27 pm przez klee, łącznie zmieniany 2 razy.
Awatar użytkownika
Czarnodziej
*****----
Posty: 466
Rejestracja: czw sty 08, 2004 12:43 pm
Lokalizacja: Rzeszów
Kontaktowanie:

Postautor: Czarnodziej » wt sty 03, 2006 9:10 pm

...spisales sie chopie :], kliknalbym ci pomogl nawet 10 razy ale nie mam jak :[ ...
- learn to swim -
slavko
***------
Posty: 210
Rejestracja: wt lut 24, 2004 6:38 pm
Lokalizacja: Wrocław
Kontaktowanie:

Postautor: slavko » śr sty 04, 2006 11:43 am

Kawał dobrej roboty translatorskiej w świetnym temacie ! Te rytmy dają naprawdę potężne wrażenia nawet bez walki :) Jak to powiedział pewien dununfola : "ciężkie jak łazanki" :lol:
dywan
****-----
Posty: 251
Rejestracja: pt sty 02, 2004 11:03 am
Lokalizacja: Kędzierzyn-Koźle
Kontaktowanie:

Postautor: dywan » pt sty 06, 2006 12:53 pm

Jedwabista robota klee :!: I kto to pisał kiedyś o napaleńcach na tradycyjne aspekty gry na djembe :?: Teraz czeka na Ciebie do przetłumaczenie cała książka. ;)
su asti
klee
*****----
Posty: 439
Rejestracja: pn sty 05, 2004 6:13 pm

Postautor: klee » pt sty 06, 2006 2:50 pm

Hm... mam poważne wątpliwości, czy to co tu napisałem, powinno się tu znaleźć - w końcu obowiązują prawa autorskie, itd.

Ale zdecydowałem się to zrobić, bo w jakiś sposób tekst ten przybliża rytmy i kulturę afrykańską. A od jakegoś czasu słychać narzekania, ze na forum tematy głownie sprowadzają się do oceniania jakości bębnów na aukcjach.



Książkę może kiedyś bym potłumaczył, ale tym bardziej trudno byłoby ją tu publikować :(



Problem jest też taki, że nie udało mi się jej ściągnąć :( ale nie marudzę na razie o tym, bo muszę się w końcu wywiązać z zaległości płytowych... Zomcio czeka już pół roku, Ty ze Sławkiem pewnie tez już zdążyliście zpomnieć o obiecanym koncercie...
Awatar użytkownika
leniu
**-------
Posty: 101
Rejestracja: wt mar 15, 2005 12:42 am
Lokalizacja: kołobrzeg
Kontaktowanie:

Postautor: leniu » pt sty 06, 2006 6:01 pm

Witka!!! Twoje wątpliwosci są zbędne przy tej ilosci piractwa :) to niewinny

grzeszek..a przy okazji kolejny ciekawy wrzut na tym forum ,tak trzymaj!

pozdro!
ane

Postautor: ane » sob sty 07, 2006 11:27 pm

Mistrzu bara-bara :) Kawał solidnej lektury!
klee
*****----
Posty: 439
Rejestracja: pn sty 05, 2004 6:13 pm

Postautor: klee » ndz sty 08, 2006 12:20 pm

ane pisze:Mistrzu bara-bara :)
:) juz Ci plumkam cza.tucza.. w Demosoni Kelen (o ile Leń nie widzi ;) )
orlik
*******--
Posty: 914
Rejestracja: ndz paź 02, 2005 6:21 pm
Lokalizacja: Legnica/Poznań

Re: Hamanah - rytmy dunumba

Postautor: orlik » ndz mar 06, 2011 4:22 pm

To ja dokleję jeszcze opis dununby autorstwa Claude Meillassoux z 1968 roku, znaleziony w mande music... E. Charry'ego
tłumaczenie moje, więc może być troche kulawe


"Tancerze mają magiczne bransoletki ze skóry założone na obu ramionach, mają one dodawać im sił. W jedenej ręce każdy tancerz trzyma mały topór wojenny bądź miecz a w drugiej wene czyli krótki pejcz zrobiony ze skręconej skóry z oślego penisa. Chodzą gęsiego po bara (plac na którym tańczą), a każdy z nich biczuje idącego przed nim aż poleje się krew. Ci dla których ból jest nie do zniesienia opuszczają bara wśród drwin zgromadzonego tłumu.
Dawniej dununba tańczona była tylko podczas ważnych wydarzeń (np. aby uczcić zwycięstwo w bitwie bądź obrzezanie). Dziś, w buszu najczęsciej tańczona jest podczas obrzezania."

Dalej Charry podaje transkrypcje malisjkiej dununby granej prze Drisse Kone. Idzie to tak:
djembe 1: |S-Ts-b|
djembe 2: |S-BsTt|
konkoni: |--o-oo|
dundun: |O----C|--C-oo|cO-O-O|-OO-O-|

W przypadku dunduna dźwięki zapisane wielką literą są 'obowiązkowe', a te zapisane małą 'opcjonalne' ;) Charry twierdzi że tą składową dunuby można grać na trzy sposoby
1. |O----C|--C-OO|CO-O-O|-OO-O-|
2. |O----C|--C-OO|-O-O-O|-OO-O-|
3. |O----C|--C---|CO-O-O|-OO-O-| *

*- zakładając że dobrze zrozumiałem opis do tej transkrypcji ;)

enjoy.
Awatar użytkownika
KarWil
Admin
Posty: 1660
Rejestracja: pn sty 05, 2004 5:30 pm
Lokalizacja: Kraków
Kontaktowanie:

Re: Hamanah - rytmy dunumba

Postautor: KarWil » sob lis 12, 2011 2:57 pm

orlik pisze:W jedenej ręce każdy tancerz trzyma (...) krótki pejcz zrobiony (...) z oślego penisa.(...) każdy z nich biczuje idącego przed nim aż poleje się krew.


No, no... Taniec silnych mężczyzn. Faktycznie.
...gdzie moje punkty "pomógł"...

Wróć do „Historia bębnów, aspekty kulturowe...”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości